نقش نشانه‌های نوایی در ابهام‌زدایی از عبارات مبهم فارسی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه زبان انگلیسی و زبان شناسی دانشگاه بین المللی امام خمینی

چکیده

  نقش نشانه‌های نوایی در ابهام‌زدایی از عبارات مبهم فارسی در دو آزمایش تولیدی و شنیداری جداگانه مورد بررسی قرار گرفت. دو نوع عبارت مبهم برای این منظور انتخاب شدند. نوع اول، زنجیره‌های آوایی سه هجایی بودند که بسته به محل حضور مرز واژگانی، به دو صورت یک واژه‌ای و دو واژه‌ای خوانده می‌شدند. نوع دوم گروه‌های اسمی دارای ابهام ساختاری شامل توالی یک اسم و دو صفت بودند که بسته به محل حضور مرز گروه نحوی میانی، به دو صورت خوانده می‌شدند. در آزمایش تولیدی تغییرات فرکانس پایه، دیرش و وقفه زمانی محدوده‌های زمانی مبهم در سطح عبارات هدف اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد الگوی تولیدی خوانش‌ها در سطح هر دو نوع عبارت از نظر هر سه نشانه نوایی فرکانس پایه، دیرش و وقفه به طور معنی‌داری با یکدیگر متفاوت است. در آزمایش شنیداری نقش نشانه‌های نوایی در تشخیص خوانش‌ها از یکدیگر به طور جداگانه از طریق بازسازی گفتار بررسی شد. نتایج نشان داد نقش تغییرات فرکانس پایه در ابهام‌ زدایی، در سطح درک گفتار به طور معنی‌داری از نشانه‌های دیرشی بیشتر است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The effects of prosodic cues on disambiguation in Persian

نویسنده [English]

  • Vahide Sadeghi
English and Linguistics Department, Imam Khomeini International University
چکیده [English]

The effects of prosodic cues on disambiguating Persian ambiguous expressions were examined in a production and perception experiment. Two types of ambiguous strings were studied. Expressions Type 1 were phonologically ambiguous three-syllable strings which would yield a one-word reading if the lexical boundary would fall at the end of the whole string, and a two-word reading if the boundary would fall after the first syllable. Expressions Type 2 were syntactically ambiguous noun phrases allowing two different interpretations based on the position of the intermediate syntactic boundary. Three quantifiable phonetic properties of prosody, namely F0, syllable and word duration and pause duration were measured and compared across the two readings of the target expressions. Results of the production experiment showed that speakers significantly altered their production of the utterances by varying all three prosodic cues in ways consistent with the intended instruction. Results of the perception experiment, however, showed that F0 excursions provided a more reliable perceptual cue to disambiguation in Persian than durational cues.

کلیدواژه‌ها [English]

  • prosodic cues
  • speech synthesis
  • disambiguation
  • fundamental frequency
  • duration
  • pause

محمدی، مینا و محمود بی‌جن‌خان. (1380). «بررسی فرایندهای شناختی کودکان فارسی زبان در بازشناسی کلمات گفتار». تازه‌های علوم شناختی، 10، 20-15.

Braun, B. and A. Chen. (2010). Intonation of “now” in resolving scope ambiguity in English and Dutch. Journal of Phonetics, 38, 431-444. 

Cutler, A. and S. Butterfield. (1990). Rhythmic cues to speech segmentation. Journal of Memory and Language, 31, 218-236.

Cutler, A. and D. M. Carter. (1987). The predominance of strong syllables in English vocabulary. Computer Speech and Language, 2, 133-142.

Fergusen, C. (1957). Word stress in Persian. Language, 33, 123-135.

Golard, A., A. Sommerfield, and F. Kugler. (2010). Prosodic cue weighting in disambiguation: Case Ambiguity in German. The Fifth International Conference on Speech Prosody (pp. 165- 169). Michigan, USA.

Lehiste, I. (1973). Phonetic disambiguation of syntactic ambiguity. Glossa, 7, 107-122.

Mattys, S. L. (2004). Stress versus co-articulation: towards an integrated approach to explicit speech segmentation. Journal of Experimental Psychology, 30, 397-408.

Mattys, S. L., L. White, and J. F. Melhorn. (2005). Integration of multiple segmentation cues. Journal of Experimental Psychology, 134, 477-500.

McQueen, J. M., D. Norris, and A. Cutler. (1994). Competition in spoken word recognition. Journal of Experimental Psychology, 20, 621-638.

Norris, D., J. M. McQueen, and A. Cutler. (1995). Competition and segmentation in spoken word recognition. Journal of Experimental Psychology, 21, 1209-1228.

Pierrehumbert, J. (1980).The phonology and phonetics of English intonation. PhD thesis. MIT.

Sadat-Tehrani, N. (2007). The Intonational Grammar of Persian. PhD thesis. University of Manitoba.

Sadeghi, V. (2011). Acoustic Correlates of lexical stress in Persian. The International Congress on Phonetic Sciences XVII (pp. 1738-1741).Hong Kong.

Saffran, J. R., E. Newport, and R. N. Aslin. (1996). Word segmentation: the role of distributional cues. Journal of Memory and Language, 35, 606-621.

Spitzer, S. M., J. Liss, and S. L. Mattys. (2007). Acoustic cues to lexical segmentation: A study of resynthesized speech. Journal of the Acoustical Society of America, 122, 3678-3687.

Vroomen, J., J. Toumainen, and B. de Gelder. (1996). The role of word stress and vowel harmony in speech segmentation. Journal of Memory and Language, 38, 133-149.