سبک سازی نظام مند فعل در زبان فارسی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زبانشناسی، دانشگده ی ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران

2 گروه زبانشناسی، دانشکده ادبیات، دانشگاه تهران، تهران، ایران

چکیده

در روند تحولات زبان فارسی دسته‌ای از فعلها بخشی از بار معنایی خود را از دست داده‌اند و به‌اصطلاح سبک شده-اند، از این‌رو در بیان مفاهیم ایستا و رویدادی با عنصر دیگری از مقوله اسم، صفت یا حرف‌اضافه همنشین شده و ساختهای فعل سبک را ایجاد کرده‌اند. مطالعه‌ی نحوی و معنایی این ساختها از چالش‌برانگیزترین مسائل مورد بررسی زبانشناسی امروز ‌است. در زبان فارسی ساختهای فعل سبک پربسامدترین ساختهای فعلی به‌شمار می‌روند و این امر اهمیت پرداختن به آنها را دو چندان می‌سازد. پژوهش حاضر می‌کوشد تا از منظر صرف توزیعی (هله و مرنتز، 1993 ؛ 2013) به پرسشی اساسی در رابطه با این فعلها پاسخ بدهد؛ اینکه چرا تنها دسته‌ای از فعلها (نه تمامی آنها) به فعل سبک تبدیل شده‌اند و آیا این انتخاب تصادفی بوده یا نظام‌مند. پرسشی که علیرغم اهمیت از توجه محققان دور مانده‌است. پژوهش حاضر با ارائه‌ی تحلیلی نشان می‌دهد که این انتخاب نظام‌مند است و شواهدی در تأیید این نظام-مندی با توجه به ویژگی زیرتخصیص‌یافتگی و اصل زیرمجموعه صرف‌توزیعی ارائه می‌دهد. از جمله این شواهد تعیین ماهیت و جایگاه 21 فعل سبک زبان فارسی در طبقه‌بندی لوین (1993)، استفاده از روشی مبتنی بر الگوریتم لسک (1986) و پیشنهاد طبقه‌بندی جدید فعلهای سبک بر پایه‌ی نخستیهای معنایی است که در آن ابتدا فعلها به ایستا و رویدادی و سپس فعلهای رویدادی به 4 طبقه‌ی کارکردی، تغییر مالکیت، تغییر حالت و تغییر مکان تقسیم شده‌اند. این شواهد بیانگر این واقعیتند که ماهیت ویژه‌ی معنایی این فعلهاست که آنها را مستعد تبدیل شدن به فعل سبک کرده‌است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Systematic Light verbalization in Persian

نویسندگان [English]

  • gholamhosein karimi- dustan 1
  • Mahdie Eshaghi 2
1 Linguistic department, faculty of literature and humanistic, University of Tehran, Tehran, Iran
2 Linguistics department, literature and humanities faculty, Tehran university, Tehran, Iran
چکیده [English]

There is a group of verbs in Persian which lost part of their semantic content in the process of language evolution. These so-called light verbs in addition with a preverbal element, a noun, an adjective or a prepositional phrase, form light verb constructions in Persian which predicate stative and dynamic events. The study of these constructions becomes one of the challenging issues in modern linguistics. Light verbs have been studied in by many linguists from different aspects. Light verb constructions are so frequent in Persian verbal system and it doubles the importance of their study in this language. The present study attempts to answer an important question related to these constructions in the light of Distributed Morphology (Halle and Marantz, 1993; Marantz, 2013); why just some Persian verbs (not all the verbs) developed into light verbs and was this selection random or systematic. In spite of its importance, this question has not attracted the attention of the previous researchers. We argue that underspecification and subset principle of Distributed Morphology are at work in the process of Persian light verbalization and finally on the basis of these two, we conclude that their selection is systematic rather than being random. Then we prove this systematicity through some evidences; firstly we show the status of Persian Light verbs in accordance with Levin (1993) classification, then we apply a method based on Lesk (1986) algorithm and finally we propose a new classification for light verbs in Persian considering semantic primitives of verbs.

کلیدواژه‌ها [English]

  • "Light verbs"
  • "semantic systematicity"
  • "Distributed morphology"
  • "Levin' classification"
  • " Lesk algorithm"