معنا شناسی
1. تحلیل انتقادی شناختی مجاز در سرخط‌های انتخاباتی روزنامه‌های ایران

شیرین پورابراهیم

دوره 11، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1398، ، صفحه 81-96

http://dx.doi.org/10.22108/jrl.2019.113448.1262

چکیده
  این مقاله به بررسی رابطة میان ایدئولوژی سیاسی در گفتمان رسانه‌ای و مجاز مفهومی در سرخط روزنامه‌های ایران  می‌پردازد. در این پژوهش، با اتخاذ دیدگاه تحلیل انتقادی مجاز (ژانگ، 2014)،  به تحلیل انتقادی شناختی مجاز در سرخط‌های انتخاباتی روزنامه‌های ایران پرداخته می‌شود، تا مشخص شود کدام مجاز‌های مفهومی در سرخط روزنامه‌های ایران ...  بیشتر

معنا شناسی
2. ماهیت زمان حال در زبان فارسی

مطهره سامری؛ غلامحسین کریمی دوستان

دوره 11، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1398، ، صفحه 65-80

http://dx.doi.org/10.22108/jrl.2019.114753.1294

چکیده
  پژوهش حاضر بدنبال بررسی ماهیت زمان حال در زبان فارسی است. به منظور دستیابی به این هدف، (غیر)اشاره‌ای بودن زمان حال در زبان فارسی، تعبیر زمان حال در ساختارهای مختلف از جمله ساختارهایی که در آن‌ها زمان حال در بند متممی یا موصولی زیر زمان گذشته و آینده درونه شده است، و خوانش‌های مطلق و نسبی زمان حال در زبان فارسی مورد مداقه قرار گرفتند. ...  بیشتر

معنا شناسی
3. معنی‌شناسی و کاربردشناسی حال کامل در زبان فارسی

رحمان ویسی حصار؛ بابک شریف

دوره 11، شماره 1 ، بهار و تابستان 1398، ، صفحه 15-32

http://dx.doi.org/10.22108/jrl.2018.112681.1250

چکیده
  نوشتار حاضر درصدد واکاوی ابعاد معنی‌شناختی و کاربردشناختی زمان حال کامل در زبان فارسی با تکیه بر نظریة دکلرک (2006 و 2015) است. ابتدا با بررسی وضعیت زمان گزاره شده در حوزة پیشاحال، وجوه معناشناختی زمان حال کامل را بیان و سپس با تحلیل رابطة میان زمان تام و گسترة پیشاحال، تفاسیر کاربردشناختی این زمان را بررسی خواهیم کرد. بر این اساس، دو ساخت ...  بیشتر

معنا شناسی
4. طرح‌واره‌های مالکیت در زبان فارسی

مهرداد نغزگوی کهن؛ ساسان ملکی

دوره 11، شماره 1 ، بهار و تابستان 1398، ، صفحه 33-48

http://dx.doi.org/10.22108/jrl.2018.111303.1218

چکیده
  مقالۀ حاضر از منظر شناختی به بررسی طرح‌واره‌های مالکیت محمولی و اسمی در زبان فارسی می‌پردازد. منظور از طرح­واره ساخت­هایی است که امکانات دستوری از آنها به وجود آمده­اند. در این راستا، رویکرد شناختی هاینه (1997) در مورد طرح‌واره‌های مالکیت با توجه به داده‌های فارسی محک می‌خورد. یافته‌های این تحقیق نشان می‌دهد که زبان فارسی ...  بیشتر

معنا شناسی
5. باهم‌آیی عناصر پیش‌فعلی اسمی و همکرد «دادن» در فعل مرکب فارسی براساس نظریة واژگان زایشی

زهرا روحی بایگی

دوره 9، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1396، ، صفحه 95-116

http://dx.doi.org/10.22108/jrl.2017.102318.1029

چکیده
  مقالة حاضر با هدف تبیین باهماییِ علل تأثیرگذار بر باهمایی عناصر پیش‌فعلی اسمی و همکرد «دادن» در فعل مرکب فارسی بر مبنای نظریة واژگان زایشی (پاستیوسکی، 1995) نگاشته شده است. در میان مجموعه عوامل تأثیرگذار ممکن، به طور ویژه عوامل معنایی را در کانون توجه قرار داده و تلاش ‌می‌کنیم نشان دهیم که ویژگی‌های معنایی عناصر تشکیل‌دهندة ...  بیشتر

معنا شناسی
6. حرکت خیالی در زبان فارسی: برخی ویژگی‌ها و محدودیّت‌ها

حدائق رضائی؛ معصومه دیانتی

دوره 9، شماره 1 ، بهار و تابستان 1396، ، صفحه 35-52

http://dx.doi.org/10.22108/jrl.2017.102702.1038

چکیده
  حرکت خیالی یکی از سازوکارهای جالب ‌توجّه در زبان است که از طریق آن وضعیّت هستاری ایستا به کمک حرکت توصیف می‌شود و علی‌رغم‌آن‌که جمله، فعلی حرکتی را دربردارد، حرکت واقعی را منتقل نمی‌کند. پژوهش حاضر قصد دارد در وهله اول به تمایز حرکت استعاری و حرکت خیالی در زبان فارسی بپردازد و سپس برخی ویژگی‌ها و محدودیّت‌های ساخت حرکت خیالی را ...  بیشتر

معنا شناسی
7. استعاره در عناوین خبری روزنامه‌های ورزشی ایران: بررسی موردی استعارۀ فوتبال

محمدرضا طوسی نصرآبادی؛ بلقیس روشن

دوره 8، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1395، ، صفحه 37-48

http://dx.doi.org/10.22108/jrl.2017.21688

چکیده
  مقالۀ حاضر به بررسی استعاره در عناوین خبری روزنامه‌های ورزشی ایران اختصاص دارد. تحقیق حاضر تحقیقی توصیفی- تحلیلی است که در آن با اتخاذ نظریۀ استعارۀ مفهومی به بررسی عبارات زبانیِ استعاری موجود در عناوین خبری دو روزنامۀ خبر ورزشی و پیروزی در پاییز 1393 پرداخته ‌شد. با بررسی تعداد 108 عبارت استعاری، استعاره‌های مفهومی مربوط به فوتبال ...  بیشتر