دانشگاه اصفهان نشریه پژوهش های زبان شناسی 2322-3413 2 3 2010 11 22 The Independence of Word-formation Module and Persian Word-formation Processes فرایندهای واژه‌‌‌سازی زبان فارسی و استقلال صرف و نحو 87 99 17205 FA علاءالدین طباطبایی استادیار پژوهشی فرهنگستان زبان و ادب فارسی Journal Article 2016 06 14 The interaction between syntax and word-formation has been of great theoretical significance in the past four decades. The question that is now raised is as follows: is word-formation an independent module, or should it be subsumed under syntax? Considering word-formation processes in Persian, this article is an attempt to provide a number of facts in favour of the existence of an independent word-formation component. These facts are: 1. A great number of complex words in Persian are headless, contrary to the syntactic phrases. 2. A great number of the Persian compounds have meanings which are predictable,  yet different from their compositional meanings. 3. The syntactic category of a large number of the Persian compounds is different from that of their constituent words. 4. The derivational suffix "-i", while added to nouns, may make adjectives or nouns, according to which we need to devide the Persian nouns into two subgroups. But this distinction is irrelevant in syntax. 5. The Persian inflectional morphemes do not occur inside compounds. 6. Compounds and syntactic phrases have different stress patterns.   یکی از مسائلی که در چهار دهه گذشته در میان زبان‌شناسان گشتاری‌ ـ زایشی محل بحث بوده است، رابطه میان صرف و نحو است. پرسشی که هم اکنون در این حوزه مطرح است، این است: آیا ساخت واژه دستگاه مستقلی است یا می‌توان آن را زیرمجموعه‌ای از نحو به شمار آورد؟ در این مقاله کوشیده‌ایم با توجه به فرایندهای واژه‌سازی زبان فارسی نشان دهیم که پذیرش استقلال صرف و نحو موجه‌تر به نظر می‌رسد.   مهم­ترین دلایلی که ارائه کرده‌ایم، به قرار زیر است:   1- همه گروه­های نحوی دارای هسته‌اند، اما شمار بسیاری از واژه‌های پیچیده فاقد هسته‌اند.   2- شمار بسیار زیادی از واژه‌های مرکب معنایی پیش‌بینی‌پذیر دارند، اما معنی آنها صرف، ‌ویژه است و سرجمع معانی اجزای سازنده‌شان نیست.   3- مقوله دستوری شمار بزرگی از واژه‌های مرکب با مقوله دستوری واژه‌های سازنده‌شان متفاوت است.   4- پسوند اشتقاقی «-ی»، هنگامی که به اسم افزوده می‌شود، در موارد بی‌شماری صفت می‌سازد، اما واژه‌های زیادی نیز وجود دارد که پسوند « ـ ی» آنها را به صفت تبدیل نمی‌کند. بر این اساس، می‌توان اسمها را به دو زیرگروه تقسیم کرد، اما این دو زیرگروه در نحو معتبر نیستند و رفتار نحوی همانندی دارند.   5- جایگاه تکواژهای تصریفی در واژه‌های مرکب و گروههای نحوی متفاوت است.   6- طرح تکیه در واژه‌های مرکب و گروههای نحوی با هم تفاوت دارد. https://jrl.ui.ac.ir/article_17205_ed3fc8f8e3e3de008178ed96c79cf4ad.pdf