دانشگاه اصفهان نشریه پژوهش های زبان شناسی 2322-3413 9 2 2018 02 20 Representation of Force Schema in the Ethical and Religious Propositions of the Quran بازنمایی طرحوارة نیرو در گزاره‌های دینی و اخلاقی زبان قرآن 77 94 22777 10.22108/jrl.2018.105037.1082 FA مدینه کریمی بروجنی دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات عرب دانشکده علوم انسانی دانشگاه بوعلی سینا همدان مرتضی قائمی دانشیار گروه زبان و ادبیات عرب دانشکده علوم انسانی دانشگاه بوعلی سینا همدان شیرین پورابراهیم دانشیار گروه زبانشناسی دانشگاه پیام نور Journal Article 2017 06 28 Image schemas are among the important and fundamental concepts in cognitive semantic studies which play a significant role in the formation of conceptual metaphors. Force schema is one of the most important schemas that Mark Johnson (1987) emphasized on its role in conceptualizing events for the first time. This schema originating in our experience of engagement with the outside world is a basic tool for understanding many of the mental concepts. Religious language, especially the language of Quran, consists of many metaphors some of which are organized through force schemas. Therefore, by using a descriptive-analytic method, the present investigation attempts to find an answer to these significant questions: to what extent force schema, as a component of common schemas of Cognitive Theory, can act as an appropriate model in the study of Quran's ethical metaphors. In addition, how is the function of seven force schemas in the conceptualization and perception of ethical concepts of the Quran? To do so, the research data are extracted from all metaphors of Quran, and then have been analyzed and different image schemas were explained according to seven categories of schemas in the theory. The results show that there are seven force schemas in the existing metaphors that can be used as a model to analyze Quran metaphors. Many examples of ethical norms and anomalies in the Quran could be recognized through metaphors containing the schemas of compulsion, blockage, and removal of restraint, diversion, counterforces, attraction and enablement. طرحواره­های تصویری از مفاهیم مهم و زیرساختی مطرح در پژوهش­های معنی‌شناسان شناختی است که در شکل گیری استعاره‌های مفهومی نقش به سزایی دارند. از مهم‌ترین طرحواره­های تصویری، طرحوارة نیرو است که نخستین بار جانسون (1987) بر نقش آن در مفهوم‌سازی رخداد­ها تأکید نمود. این طرحواره که از تجربة تعامل ما با جهان بیرون نشأت می‌گیرد، ابزاری پایه برای درک بسیاری از مفاهیم ذهنی است. زبان دین به­ویژه قرآن حاوی استعاره­‌های زیادی است که برخی از آن­ها با طرحوارۀ نیرو ساماندهی می‌شوند. لذا جستار حاضر در صدد است با استفاده از روش تحلیلی- توصیفی پاسخ­گوی این پرسش باشد که طرحوارة نیرو به عنوان بخشی از طرحواره‌­های مطرح در نظریة شناختی، تا چه حد می­تواند مدل مناسبی برای مطالعة استعاره­‌های قرآن بویژه استعاره‌­های اخلاق باشد و عملکرد حالات هفتگانة نیرو در مفهوم‌سازی و درک مفاهیم اخلاقی قرآن چگونه است؟ بدین منظور، داده‌های این پژوهش که از میان کل استعاره­‌های قرآن استخراج شد، مورد بررسی قرار گرفت و انواع طرحوارة تصویری آن بر اساس طبقه­بندی­های موجود در نظریه بررسی گردید. نتایج این بررسی حاکی از آن است که در زیر ساخت استعاره­های موجود حالات هفت­گانة نیرو مشاهده می‌شود که الگوی بسیار مناسبی برای بررسی این استعاره‌­های قرآنی می­باشد. نمونه­های فراوانی از هنجار­ها و ناهنجاری­های اخلاقی در قرآن از طریق استعاره‌های حاوی طرحواره­های اجبار، مانع، رفع مانع، تغییر مسیر و یا انحراف، نیروی متقابل، جذب و کشش و توانایی قابل درک و شناخت هستند.   https://jrl.ui.ac.ir/article_22777_3d6f34b0c21bb9cf60538f5cf646b095.pdf