دانشگاه اصفهان نشریه پژوهش های زبان شناسی 2322-3413 مقالات آماده انتشار 2026 06 24 Enclitic Compound Verbs In Persian: A Morphological and Typological Approach افعال مرکب پی‌بستی در زبان فارسی: نگرشی صرفی-رده‌شناختی 30543 10.22108/jrl.2026.147919.1941 FA بهروز محمودی بختیاری گروه هنرهای نمایشی، دانشگاه تهران راحله کلانتری درونکلا عضو هیات علمی گروه زبان و ادبیات انگلیسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهیدچمران اهواز، اهواز Journal Article 2025 12 29 Enclitic Compound Verbs in Persian are among the most controversial structures in the language. Grammarians and linguists have expressed diverse opinions regarding these constructions, and this divergence is even reflected in the variety of terms used to label them.<br /> The present study adopts a descriptive–analytical method and a morphological–typological perspective to examine these verbs. The central question addressed in this research is: given the distinct characteristics of Persian light verb constructions, how do they behave in terms of morphological and typological properties?<br /> To answer this question, examples of these verbs were first identified and analyzed in both prose and poetry, followed by a review of various linguistic and grammatical viewpoints concerning them. Finally, their morphological and typological features—such as the presence of present and past forms, positive and negative forms, initial and final structures—were investigated.<br /> The findings of the study indicate that these verbs are present both in Standard Persian and in dialectal varieties, though their number is limited. The verbal components of these constructions are also restricted, with šodan “to become,” gereftan “to take,” and budan “to be” being the most frequent. One of the most significant results is that approximately 85% of Persian light verb constructions exhibit similar semantic behavior and are typologically homogeneous. For instance, sensory verbs such as sard… budan “to be cold,” garm… budan “to be warm,” gorsneh… budan “to be hungry,” and tashneh… budan “to be thirsty” show identical structural and aspectual patterns, possessing both initial and final forms. افعال مرکب پی‌بستی جزو ساخت‌های بحث‌برانگیز زبان فارسی هستند. دستوریان و زبان‌شناسان مختلف، نظرات گوناگونی در بارۀ این ساخت‌ها به دست داده‌اند و این اختلاف‌نظر حتی در انواع نام‌گذاری بر این افعال خود را نشان می‌دهد. در پژوهش حاضر با روشی توصیفی - تحلیلی و نگاهی صرفی - رده‌شناختی به بررسی این دسته از افعال پرداخته شده است. آنچه که به‌عنوان سؤال در این پژوهش مطرح است این است که باتوجه‌به ویژگی‌های خاص افعال مرکب پی‌بستی، این افعال از لحاظ ویژگی‌های صرفی – رده‌شناختی چه رفتاری نشان می‌دهند؟ جهت پاسخگویی به این مسئله، ابتدا به وجود این دسته از افعال در نمونه‌های نثر و شعر پرداخته شد و سپس نظرات مختلف زبان‌شناسان و دستوریان دربارۀ آن‌ها مورد بررسی قرار گرفت و در نهایت ویژگی‌های صرفی – رده‌شناختی آن‌ها بر اساس ویژگی‌های وجود صورت مضارع، ماضی، مثبت و منفی، شکل آغازی و ایستایی موردمطالعه قرار گرفت. آنچه از بررسی این دسته از افعال در این پژوهش به دست آمد این بود که این افعال هم در سطح فارسی معیار و هم در لهجه وجود دارند و تعدادشان محدود است. همکردهای فعلی افعال مرکب پی‌بستی نیز افعالی محدود هستند که پربسامدترینشان به ترتیب فعل‌های «شدن»، «گرفتن» و «بودن» است. یکی از مهم‌ترین نتایج به‌دست‌آمده این است که حدود ۸۵% افعال مرکب پی‌بستی رفتارهای معنایی یکسانی دارند و از لحاظ رده‌شناختی هماهنگ و یکنواخت هستند به‌عنوان‌مثال افعال حسی مانند «سرد... بودن، گرم... بودن، گرسنه... بودن، تشنه... بودن» کاملاً ساختارها و وجوه یکسانی دارند و هم دارای شکل آغازین و هم شکل ایستایی هستند.