دانشگاه اصفهان نشریه پژوهش های زبان شناسی 2322-3413 7 2 2015 08 23 Automatic extraction of lexical equivalences from bilingual parallel corpora استخراج خودکار معادل‎های واژگانی از پیکره‎های دو زبانه موازی 1 14 20856 FA طیبه موسوی میانگاه دانشیار گروه زبان شناسی دانشگاه پیام نور مهشید شکیبا کارشناس ارشد گروه کامپیوتر دانشگاه پیام نور Journal Article 2016 11 26 Today, linguistic corpora play a crucial role in solving different types of linguistic issues thanks to emerging computer technology. Bilingual parallel corpora aligned at sentence and word level can be retrieved for single-word as well as multi-word units making easier further applications in different computer and language areas.In this paper we address the problem of exploiting English-Persian parallel corpus in making an efficient bilingual concordance using mutual information measure. Here, a mutual information statistics is used to add word level alignments between English and Persian sentence pairs in our parallel corpus. A parallel corpus with alignments on the word level has certainly many applications among which phrase-based translation memory software, terminology management, cross-language information retrieval, statistical machine translation system and the like. We conducted an experiment using our algorithm and compared alignment outputs with manually aligned sentences. Experimental results revealed that our concordancing program gained the accuracy rate of 75% which seems very encouraging.  امروزه به مدد ظهور انواع فناوری‌های رایانه‌ای، پیکره‌های زبانی نقش بسیار مهمی در حل انواع مختلف مسائل زبانشناختی ایفا می‎کنند. پیکره‌های دو زبانه موازی در سطح جمله و در سطح واژه می‎توانند برای بازیابی واحدهای تک‌واژه‌ای و یا حتی چند واژه‎ای براحتی مورد‌ استفاده قرار‎گیرند که این امر کاربردهای مفیدی در حوزه‎های مختلف رایانه و زبان خواهد‎ داشت. هدف این مقاله به‌کارگیری یک پیکره موازی انگلیسی– فارسی از‎قبل طراحی‎شده در‎جهت ساخت یک مطابقه[1] (کشف اللغات) دو زبانۀ کارآمد با‎ استفاده از آمارۀ اطلاعات متقابل است. در اینجا از آماره اطلاعات متقابل استفاده می‎شود تا همترازی در سطح واژه بین جملات انگلیسی و فارسی پیکرۀ مورد ‎نظر صورت‎گیرد. یک پیکرۀ زبانی همتراز‌شده در سطح واژه مسلماً کاربردهای زیادی از جمله در تهیه نرم‎افزار حافظۀ ترجمه، مدیریت مجموعه اصطلاحات، بازیابی اطلاعات دوزبانه، سیستم ترجمه ماشینی مبتنی ‎بر‎آمار و مانند آن دارد. با استفاده از یک الگوریتم ابتکاری آزمایشی ترتیب‎ داده ‎شده و مقایسه‎ای بین برونداد همترازسازی خودکار با جملات همتراز‎شده توسط مترجم انسانی صورت‎گرفت. نتایج این آزمایش نشان‎ داد که برنامه مطابقه گزارش‌شده در این تحقیق می‌تواند صحتی معادل 75‎ درصد را به دست‌آورد. [1] concordance https://jrl.ui.ac.ir/article_20856_472e54f5e41aafc167b3fb5edf006100.pdf

دانشگاه اصفهان نشریه پژوهش های زبان شناسی 2322-3413 7 2 2015 08 23 Persian vowel space normalization بهنجارسازی فضای واکه‌ای زبان فارسی 15 34 20857 FA نسیم اسفندیاری دکتری زبان‌شناسی دانشگاه اصفهان بتول علی نژاد دانشیار گروه زبان‌شناسی دانشگاه اصفهان Journal Article 2016 11 26 This study is to evaluate vowel normalization procedures in Persian, from IRIB broadcasters, on the basis of their effectiveness in neutralizing differences in vowel formant data due to inter-speaker physiological and anatomical-gender- differences. The selection among various normalization techniques (hertz, Mel, Bark, Erb, Gertsmann, Lobanov, Neary, Watt, and Fabricius) depends on their significance in the previous literature and the kind of measurement involved in the provided database. The assessment is mainly performed based on two factors,vowel space overlapping and discriminant analysis . The first factor is done on the basis of increasing in mapping between speaker‘s vowel spaces along the degree of overlap between the two vowel spaces, expressed in terms of that percentage of the male speakers‘ s vowel spaces which overlaps with the female speaker‘s vowel spaces and vice versa.The second part of analysis is devoted to for the importance of maintaining vowels information’s and the power of vowel separation. The results indicate that Neary is the best way in minimizing the physiological effect in Persian while keeping vowel separation’s power safe. ترسیم واکه‌ها در فضای F1*F2 نه تنها از نظر صوت‌شناختی تولیدی بلکه از نظر رویکردهای ادراکی نیز از اصلی‌ترین ابعاد در بیان کیفیت واکه‌ای محسوب می‌شوند. در ترسیم فضای واکه‌ای مشکل اصلی‌ای که اکثر محققان با آن روبرو هستند ‌این است که ارزش‌های سازه‌های اندازه‌گیری‌شده برای یک واکه یکسان تولید‌شده توسط افراد مختلف، متفاوت است. جهت حذف تنوعات سازه‌ای ناشی از منابع‌ ایجاد تغییر در سازه‌ها همچون تفاوت‌های فیزیولوژیکی میان گویندگان، موضوع بهنجار‌سازی واکه‌ای مطرح می شود. انتخاب میان تکنیک‌های بهنجار‌سازی اگرچه بسته به طبیعت و هدف بررسی می‌تواند متفاوت باشد ولی همان‌طور‌که همگی زبان‌شناسان بر آن توافق دارند فرایند بهنجار‌سازی و عملکرد آن یک امر وابسته به زبان است و یک فرایند بهنجار‌سازی نمی‌تواند موثرترین فرایند در همه‌ی زبان‌ها محسوب شود. از این‌رو در ‌این بررسی جهت بهنجار‌کردن داده‌های زبان فارسی به ارزیابی شیوه‌های مختلف بهنجار‌سازی در زبان فارسی بر اساس دو معیار الف) تکنیک محاسبه میزان همپوشانی و ب) تکنیک تحلیل تشخیصی پرداخته می‌‌شود. شاخصه الف با هدف شناسایی مقیاسی که نسبت به سایرین بهتر بتواند اثر شخص را حذف کند اعمال می‌شود  و معیار ب در جهت حفظ اطلاعات واجی و به منظور ارزیابی قدرت تفکیکی یک تکنیک در جهت جداسازی بسامد‌های سازه‌ای بهنجار‌سازی‌شده به گروه‌های متمایز آوایی تعریف می‌شود. این تحقیق تکنیک نری را به عنوان مطلوب‌ترین شیوه بهنجارسازی جهت حذف و یا کمینه‌کردن تاثیرات فیزیولوژیکی با حفظ تمایزات واجی در زبان فارسی معرفی می‌کند. همچنین فضای واکه‌ای زنان چه در حالت تکیه‌دار و چه بی تکیه بزرگتر از مردان نمایش داده شده است.  https://jrl.ui.ac.ir/article_20857_6739760bf040fed636fc775973027443.pdf

دانشگاه اصفهان نشریه پژوهش های زبان شناسی 2322-3413 7 2 2015 08 23 Gender and evaluation in the defense sessions of the thesis جنسیت و ارزیابی در جلسات دفاع از پایان نامه 35 56 20858 FA رها زارعی فرد استادیار گروه زبان‌شناسی دانشگاه جهرم مهدی رضایی دانشیار دانشگاه سلمان فارسی کازرون Journal Article 2016 11 26 Evaluation as an important issue in conversation analysis formed unconsciously in the texts and contexts. This paper aims at investigating evaluation in academic discourse with considering gender. So 9 defense sessions of men and 9 defense sessions of women are analyzed by Martin and White (2005) model. Qualitative and quantitative analysis reveal that gender in isolation does not affect evaluation in academic discourse but the combination of different factors such as context, community of practice, identity and face affected on evaluation in this community of practice. یکی از مسائل مطرح در مکالمه‌کاوی، ارزیابی است. معمولاً خوانندگان یا شنوندگان، از این ارزیابی‌ها آگاهی چندانی ندارند چون که این روند به‌صورت مبهمی درون متن‌ها شکل می‌گیرد. در این مقاله ارزیابی در مکالمات دانشگاهی جلسات دفاع از پایان نامه دانشجویان با تمرکز بر جنسیت آن‌ها مورد بررسی قرار می‌گیرد. جهت انجام این تحقیق 9 جلسه دفاع مردان و 9 جلسه دفاع زنان از پایان نامه کارشناسی ارشد رشته‌های علوم انسانی و اجتماعی با انگاره ارزیابی مارتین و وایت (2005) مورد واکاوی قرار گرفته است. تحلیل‌های کیفی و کمی  بیانگر این است که جنسیت به تنهایی نقشی در ارزیابی گفتمان دانشگاهی نداشته بلکه مجموعه‌ای از عوامل مانند بافت و جامعه کنشی و هویت و وجهه بر نوع ارزیابی ها نقش دارد. https://jrl.ui.ac.ir/article_20858_4738e4d36b786210c93949601c8502e9.pdf

دانشگاه اصفهان نشریه پژوهش های زبان شناسی 2322-3413 7 2 2015 08 23 The assessment of grammatical content of some Persian language sources in pedagogical grammar perspective آموزش دستور زبان فارسی به خارجیان در چارچوب رابطه بین کارکردهای زبانی و صورت‌های دستوری 57 84 20859 FA اکرم بیگم حاجی سیدرضایی کارشناس ارشد آموزش زبان فارسی به غیرفارسی‌زبانان رضامراد صحرایی دانشیار دانشگاه علامه طباطبائی Journal Article 2016 11 26 Grammar is an area of language which has been always investigated due to its particular and complicated nature. The present study is to answer the question of the nature of pedagogical grammar and its representation in Persian language sources specifically designed for non-Iranians. Therefore in this experimental and descriptive study, the first step is to analyze the English language books considering the pedagogical framework defined by council of Europe and the relation between notions, functions and grammatical forms. Next is to assess the grammatical content of Persian books regarding teaching the three elements mentioned. The results indicate that pedagogical grammar is weakly seen in Persian sources and that their grammatical content is more linear than spiral due to absence of a common criterion in curriculum planning of books above- mentioned. دستور حوزه­ای از زبان است که به دلیل طبیعت خاص و پیچیده آن همواره مورد نقد و بررسی بوده است. تحقیق حاضر در صدد پاسخ­گویی به مسئله ماهیت دستور آموزشی و میزان انعکاس آن در برخی از منابع آموزش زبان فارسی به غیرفارسی­زبانان است. برای این منظور ابتدا در چارچوب سطح­بندی اروپایی، بعضی از منابع انگلیسی را از حیث رابطه مفاهیم، کارکردها و صورت­های دستوری متناسب با آنها در هر سطح تحلیل نمودیم و سپس میزان آموزش این عناصر مهم را در منابع آموزش زبان فارسی به غیرفارسی­زبانان ارزیابی کردیم. نتایج پژوهش، حاکی از آن است که قواعد دستور آموزشی انعکاس ضعیفی در منابع آموزش زبان فارسی به غیرفارسی­زبانان دارد. دیگر آنکه، چینش محتوای دستوری در این کتاب­ها صورتی چرخه­ای ندارد و شاید یکی از دلایل مهم آن عدم وجود معیار مشخص و مشترک در تدوین و سطح­بندی کتاب­های زبان فارسی به غیرفارسی ­زبانان است.  https://jrl.ui.ac.ir/article_20859_d350665525e709c64f7a132162f2b5d8.pdf

دانشگاه اصفهان نشریه پژوهش های زبان شناسی 2322-3413 7 2 2015 08 23 Definite and Indefinite Articles in Ardekani Dialect of Fars within the Minimalist Framework بررسی حرف تعریف در گویش اردکان فارس در چارچوب نحو کمینه‌گرا 85 100 20860 FA غلامحسین کریمی دوستان استاد دانشگاه تهران وحیده تجلی کارشناس ارشد زبان‌شناسی Journal Article 2016 11 26 This paper investigates the distributional structure of definite and indefinite articles in Ardekani dialect of Fars Province within the Minimalist Framework. This study attempts to determine the positions of these elements in Ardekani dialect and explaine how they are ordered in Ezafe domain in order to form the Definite Phrase (DP) structure in this dialect. Investigating the linguistic data of Ardekani dialect reveals that there are two definite articles in the DP structure of this dialect, one of which can only adjoin to adjectives. Moreover, in this study the recursive Ezafe marker headed by Ezafe marker is produced in DP construction of this dialect in order to add some DP elements to each other in DP structure. مقاله حاضر به بررسی حرف تعریف و ساختار توزیعی آن در گویش اردکان فارس در چارچوب برنامه کمینه­گرا می­پردازد. بررسی داده­های زبانی گویش اردکان فارس نشان می­دهد که در ساختار گروه تعریف این گویش دو حرف تعریف معرفه حضور دارد که یکی از آن‌ها تنها به صفت متصل می­شود. هدف از انجام این پژوهش، تعیین جایگاه تولید مناسب برای حروف تعریف معرفه و نکره و تبیین چگونگی هم­آیی آن‌ها با دیگر عناصر گروه تعریف نظیر اسم، صفت، تکواژ جمع، اسم ملکی و صفت اشاره و رسیدن به ترتیب خطی مورد نظر در این گویش می­باشد. در این پژوهش، از گروه اضافه (EZ P) که دارای خاصیت تکرارپذیری می­باشد برای اضافه کردن بعضی از عناصر به یکدیگر در ساختار گروه تعریف استفاده می­شود. با وجود این­که نشانه اضافه در گویش اردکانی در بیشتر موارد فاقد نمود آوایی آشکار می­باشد، گروه اضافه در ساختار گروه تعریف این گویش تولید می­شود و نشانه اضافه­ در هسته آن قرار می­گیرد. https://jrl.ui.ac.ir/article_20860_138c00f9025f763164564563e31155d4.pdf

دانشگاه اصفهان نشریه پژوهش های زبان شناسی 2322-3413 7 2 2015 08 23 Mapping Difficulties of Farsnet Synsets on Princeton Synsets مشکلات انطباق دسته‌های‌‌هم‌معنای فارس‌نت با دسته‌های‌‌هم‌معنای وردنت پرینستون 101 114 20861 FA اکبر حسابی استادیار، گروه زبان انگلیسی دانشگاه اصفهان Journal Article 2016 11 26 In this research the difficulties in the mapping of Farsnet synsets with the Princeton WordNet synsets were investigated.  Regarding the three kinds of difficulties in mapping of synsets between the WordNets including 1. Difficulties related to the meaning distinction in the source WordNet 2. Difficulties related to the principles underlying the source WordNet and the target language resources and 3. Difficulties related to the intrinsic differences between the source and target languages, the synsets and their mappings were investigated. This research tried to answer three questions: What are the difficulties in the mapping Farsnet synsets with Princeton Synsets? Which difficulties were more frequent? Was there any difference between the difficulties in the mapping of Farsnet synsets and Princeton WordNet and mapping of synsets of other WordNets? Considering the large amount of the data a sample of 1552 synsets were chosen randomly. With regard to the overlap of words between synsets, only the first member of the synset was taken into account. The cases were divided into eight types. For solving the observed difficulties some suggestions were proposed that can be used for Farsnet enrichment and in designing and developing other WordNets for special disciplines. در این پژوهش به بررسی مشکلات موجود در انتخاب معادل برای دسته‌های‌‌هم‌معنای (دسمعناهای) فارس‌نت پرداخته‌شد. اهمیت این پژوهش به این لحاظ است که نتایج آن می‌‌تواند در طرحهای آینده مربوط به تکمیل فارس‌نت و ساخت شبکه‌‌های‌واژگانی دیگر یا تخصصی مورد استفاده قرار گیرد. با توجه به وجود سه دسته از مشکلات جهت انطباق وردنتها بر همدیگر شامل الف. مشکلات ناشی از سختی در تمایز معنایی در وردنت مبدأ ب. مشکلات ناشی از اصول حاکم بر وردنت مبدأ و منابع زبان مقصد و ج. مشکلات ناشی از تفاوتهای ذاتی بین زبان مبدأ و مقصد، به تحلیل موارد یافت شده  در فارس‌نت پرداخته ‌شده‌ است. این پژوهش سعی بر پاسخ به سوالات زیر داشته است: مشکلات موجود بر سر راه انطباق دسمعناهای فارس‌نت با وردنت چه‌ می‌باشد؟ چه مشکلاتی بسامد بیشتری دارند؟ آیا تفاوتی بین مشکلات موجود در انطباق فارس‌نت با وردنت و انطباق در سایر وردنتهای موجود وجود دارد؟ حجم نمونۀ مورد بررسی که به شکل تصادفی انتخاب شده‌اند  1552 دسته‌ می‌باشد که شامل دسمعناهایی  است که اولین عضو آن‌ها با حروف >ع، غ، ف و ق< شروع شده‌‌اند. مشکلات یافته شده به هشت دسته تقسیم گردیدند و بسامد و درصد هر مشکل ارائه گردید و برای حل برخی از این مشکلات راههایی پیشنهاد شد. این راه حلها می‌‌تواند در فرایند تکمیل فارس‌نت و یا پیش از ساخت شبکه‌‌های‌واژگانی دیگر یا شبکه‌‌های‌واژگانی تخصصی مد نظر قرار گیرد. https://jrl.ui.ac.ir/article_20861_911fc603d340da39577ca2a9de0cafcc.pdf