دانشگاه اصفهان نشریه پژوهش های زبان شناسی 2322-3413 10 2 2018 09 23 The Study of Clitic Pronouns in some Persian Dialects of Razavi & Southern Khorasan بررسی ضمایر واژه‌بستی در برخی گویش‌های فارسی خراسان‌های رضوی و جنوبی 1 14 22943 10.22108/jrl.2018.106637.1110 FA شهلا شریفی دانشیار گروه زبانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران نرجس بانو صبوری استادیار زبانشناسی دانشگاه پیام نور، ایران Journal Article 2017 10 17 The attempt in this article is to study the clitic pronouns in some Persian dialects of Razavi and southern Khorasan as there are many language verities in Khorasani dialects. Clitics have been used in the Persian Language from the very far past, that is, Ancient period, up to now. Passing of time have undergone changes in the functions and frequency of these clitics in Persian and its dialects. Since language changes of the dialects do not necessarily adhere to intra- and inter-lingual conditions of the changes in standard language, reviewing these changes can illuminate significant records about the process of creating these changes. It’s a descriptive-analytic research. The data of this research is taken either from the theses and articles or via the speech users of these dialects. The results showed while in some Persian dialects of Khorasan (such as Raqqe &Tabasi), the function of clitic pronouns is more diverse and frequent than standard Persian, in some other ones (Taybadi & Khafi), these clitics are not used or (in some like Sadeh) are not frequent or (like Kakhki) are in a different position comparing to standard Persian. Data analysis also showed that the factors like animacy and definiteness can affect the presence or absence of some clitic pronouns in some of these dialects (like Raqqe, Tabasi, Kakhki and sadeh). با توجه به تنوعات زبانی موجود در گویش­های خراسان در این مقاله به بررسی کارکرد ضمایر واژه­بستی در شماری از گویش­های فارسی خراسان­های رضوی و جنوبی پرداخته می­شود. ضمایر واژه­بستی از گذشته­های دور، یعنی از دوره باستان تاکنون در زبان فارسی به­کار می­رفته­اند، اما گذر زمان کارکردها و بسامد این ضمایر را هم در زبان فارسی و هم در گویش­های ایرانی دستخوش تغییراتی کرده است. از آنجا که تغییرات زبانی گویش­ها لزوما تابع تغییرات درون­زبانی و برون­زبانی زبان معیار نیست، بررسی این تغییرات می­تواند نکات بسیاری را در خصوص روال و شرایط ایجاد آنها روشن سازد. این پژوهش به شیوۀ توصیفی- تحلیلی انجام شده است. بخشی از داده­های این پژوهش برگرفته از پایان­نامه­ها و مقالات، و  نیز بخشی از طریق پرسش از گویشوران این گویش‌ها به­دست آمده است. نتیجۀ این پژوهش نشان می­دهد که در برخی گویش­های فارسی خراسان (همانند رقه­ای و طبسی) کارکرد ضمایر واژه­بستی هم متنوع­تر و هم فراوان­تر از فارسی معیار است و این در حالی است که در برخی گویش­ها (همچون تایبادی و خوافی) این ضمایر اصلاً به کار نمی­روند و در برخی دیگر (همانند سده­ای) بسیار کم­کاربرد بوده و یا (همانند کاخکی) کاربردشان بسیار متفاوت از فارسی معیار است. بررسی داده­ها همچنین نشان از آن دارد که در شماری از گویش­های خراسان (همانند رقه­ای، طبسی، کاخکی و سده­ای) متغیرهایی همچون جانداری و معرفگی در چگونگی ظهور برخی واژه­بست­ها تاثیرگذارند. https://jrl.ui.ac.ir/article_22943_438f60b27d0d619228c1692a5016d1fe.pdf

دانشگاه اصفهان نشریه پژوهش های زبان شناسی 2322-3413 10 2 2018 09 23 Extracting Parallel English/Persian Sentences from Comparable Corpora using Syntactic Information استخراج خودکار جملات هم‌تراز انگلیسی-فارسی از متون مقایسه‌ای با بهره‌برداری از اطلاعات نحوی 15 36 23141 10.22108/jrl.2018.109525.1173 FA رضوان متولیان استادیار گروه زبانشناسی دانشگاه اصفهان امیرحسن منجمی دانشیار گروه کامپیوتر دانشگاه اصفهان ابراهیم قدس اللهی کارشناسی ارشد زبانشناسی رایانشی دانشگاه اصفهان Journal Article 2018 02 11 Parallel corpora have always been considered among the richest resources in the field of natural language processing. These corpora include translated texts from two or more languages that are usually aligned at the different levels of word, clause, or sentence. Notwithstanding the many uses of these corpora in different studies such as linguistic researches, statistical machine translation, and cross language information retrieval; unfortunately parallel corpora have always been rare and limited in number and quality.. Accordingly, in this paper an automatic method for extracting parallel sentences from comparable resources is introduced which exploits syntactic information. In this method, by using syntactic information of the sentences, an alignment model is trained. The highest practical accuracy of the alignment model on the test set (208 pairs of sentences) was measured to be 77% and the highest precision on the training set (830 pairs of sentences) was 97.7%. Considering the tiny size of the golden corpora, n-fold cross validation technique was used in all training algorithms. To attain higher precision, a new similarity search algorithm was implemented which increased the practical accuracy on the test set from77% to 85.15%. The final outcome of this research was an alignment toolkit and framework which was named "Isfahan University Parallel Corpus Framework" or IPCF, which can be used by the researchers in the field of computational processing of Persian language to construct standard parallel corpora. پیکره‌های موازی همواره از غنی‌ترین منابع در مباحث پردازش زبان طبیعی محسوب می‌شوند.  این نوع پیکره‌ها شامل متون ترجمه‌شدۀ دو یا چند زبان هستند که در سطوح مختلف کلمه، عبارت و یا جمله هم‌ترازشده‌اند. علیرغم کاربرد فراوان این نوع پیکره‌ها در مطالعات مختلف از جمله پژوهش­های زبانی، ترجمة ماشینی آماری و سامانه‌های خودکار بازیابی اطلاعات میان زبانی، متأسفانه همواره پژوهشگران با کمبود پیکره‌های موازی مواجه بوده‌اند. در این راستا، در پژوهش حاضر سعی شده است به‌منظور تولید پیکره موازی با بهره‌گیری از اطلاعات نحوی، روشی خودکار برای استخراج جملات هم‌ترازانگلیسی/فارسی از متون مقایسه‌ای ارائه شود. در این روش، با ساخت بردار ویژگی با بهره‌گیری از اطلاعات نحوی جملات، یک مدل هم‌ترازی آموزش داده می‌شود. دقت مدل هم‌ترازی،در بهترین حالت، به شکل عملیاتی روی داده‌های آزمون (208 عدد جفت جمله) 77% و روی داده‌های آموزشی (830 عدد جفت جمله) 7/97 % محاسبه شد. از آنجایی که حجم داده‌های طلایی بسیار کوچک بود روش n-fold cross validation در مورد تمام الگوریتم‌های آموزش مورد استفاده قرار گرفت. به‌منظور افزایش دقت، از یک الگوریتم جست‌وجوی شباهت لغوی جملات نیز استفاده شد که دقت را روی داده‌های آزمون از 77% به 18/85% افزایش داد. پژوهش حاضر، با به‌کارگیری مدل هم‌ترازی به‌دست‌آمده، به تولید ابزار هم‌ترازی دانشگاه اصفهان منجر شد، که می‌تواند به‌منظور خودکفایی در تولید پیکره‌های موازی مورداستفاده محققین حوزه پردازش زبان فارسی قرار گیرد. https://jrl.ui.ac.ir/article_23141_af12d1be8cab73fdb96d1b3678ae68bc.pdf

دانشگاه اصفهان نشریه پژوهش های زبان شناسی 2322-3413 10 2 2018 09 23 The study of Multimodality Discourse analysis Usage in Reducing Tehran's Environmental Crises (The Case study of the Environmental Banners and Billboards of Tehran's Municipality) تحلیل‌گفتمان چندوجهیت در کاهش بحران‌های زیست‌محیطی تهران مطالعۀ موردی بنرها و بیلبوردهای زیست‌محیطی شهرداری تهران 37 54 22997 10.22108/jrl.2018.105736.1093 FA مریم السادات غیاثیان دانشیار، گروه زبانشناسی و زبانهای خارجی، دانشگاه پیام نور، تهران مینا وندحسینی دانشجوی دکتری، گروه زبانشناسی و زبانهای خارجی، دانشگاه پیام نور، تهران Journal Article 2017 09 14 In this research, we are going to describe and analyze the visual texts in those banners and billboards that their main concern is to reduce two environmental crises, i.e. the water shortage and the air pollution. The banners and the billboards were installed by Tehran's municipality during 1393-94, and they were archived in the municipality's site. In the research, all the samples were analyzed, but due to some limitations, just six samples were chosen randomly and reported here. The main question of the research is how the visual texts in the banners and the billboards can help to reduce the environmental crises of the water shortage and the air pollution in Tehran via using the multimodality discourse analysis. In order to answer the question, Cheong (2004) was used. The research is descriptive- analytic, and its results show that some elements of the generic structure according to Cheong (2004) have not set properly in municipality's banners and billboards. The results demonstrate some deviants from Cheong's generic structure. In general, it is concluded that if some changes have been made to the setting of the elements, the viewers can decode the visual texts easily. In this case, the advertisers can reach their goals which are reducing the environmental crises. It is important to mention that this research is not taking into consideration the viewer's perspective. در پژوهش حاضر، تلاش شده است با استفاده از رویکرد تحلیل‌گفتمان چندوجهیت (چی‌اونگ، 2004) تصویرهای دیداری در بنرها و بیلبوردهایی توصیف و تحلیل شوند که دغدغۀ اصلی آنها کاهش دو بحران زیست‌محیطیِ کمبود آب و آلودگی هوای تهران است که در طی سال‌های 1394- 1393 در سطح کلان‌شهر تهران، نصب و در آرشیوِ سایت سازمان زیباسازی شهرداری تهران در تاریخ فوق نگهداری شده‌اند. همۀ نمونه‌های یافت‌شده توصیف و تحلیل شده‌اند؛ اما به دلیل محدودیت، تنها شش نمونه به‌طور تصادفی، انتخاب و در پژوهش حاضر به تفصیل ارائه شده‌اند و برای نمونه‌های دیگر صرفاً گزارش تحلیل ارائه شده است. در پژوهش حاضر این سؤال مطرح است که تصویرهای دیداری در بنرها و بیلبوردها چگونه با به‌کارگیری تحلیل‌گفتمان چندوجهیت به کاهش بحران کمبود آب و آلودگی هوا در کلان‌شهر تهران کمک می‌کنند. برای پاسخگویی به سؤال مذکور، از رویکرد چی‌اونگ (2004) بهره گرفته شده و فرض بر این است چنانچه مغایرتی بین عناصرِ تصویرهای دیداریِ شهرداری تهران و عناصر تشکیل‌دهندۀ ساخت‌عام مشاهده نشود، تصویرهای دیداری مدنظر شرایط لازم را خواهند داشت تا بینندگان/ خوانندگان آن را به‌طور کامل درک کنند؛ اما چنانچه مغایرتی مشاهده شود، فقط درصورت رفع مغایرت به‌طور کامل بینندگان/ خوانندگان آن را درک می‌کنند. این پژوهش، توصیفی - تحلیلی است و به‌طورکلی، یافته‌های آن در راستای یافته‌های چی‌اونگ (2004) است؛ اما گاهی مشاهده شده است با رویکرد چی‌اونگ مغایرت دارند. از پژوهش حاضر، نتیجه‌گیری می‌شود چنانچه تغییراتی در برخی عناصرِ مغایر صورت گیرد، بینندگان/ خوانندگان، آگهی‌ها را در راستای اهداف آگهی‌دهندگان، رمزگشایی خواهند کرد. در آن صورت، آگهی‌دهندگان به هدف خود دست خواهند یافت که همانا کاهش بحران‌های زیست‌محیطی است. درخور ذکر است در این پژوهش، بررسی کاهش بحران کمبود آب یا آلودگی محیط زیست از منظر شهروندان تهرانی مدنظر نیست. https://jrl.ui.ac.ir/article_22997_d9a17d51d689803fe3f2373e5dce1061.pdf

دانشگاه اصفهان نشریه پژوهش های زبان شناسی 2322-3413 10 2 2018 09 23 A Study of the Features of the Speech Style of the Associated Group to ISIL: A Case Study of the Operation of Terrorism in Tehran in 1396 بررسی ویژگی‌های سبک کلامی گروهک منسوب به داعش: مطالعه موردی عملیات تروریستی خرداد ماه 96 55 66 22996 10.22108/jrl.2018.108730.1147 FA مسعود دهقان استادیار گروه زبان و ادبیات انگلیسی و زبانشناسی، دانشکده ادبیات و زبان های خارجی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران بهمن حیدری کارشناسی ارشد زبان شناسی، گروه زبان انگلیسی و زبان شناسی ،دانشکده ی ادبیات و زبان های خارجی،دانشگاه کردستان، سنندج، ایران Journal Article 2018 01 01 The purpose of this research is to investigate and analyze the spoken features of the recorded video message before the terrorist operation in 1396 based on the forensic linguistic approach. The present research seeks to answer the fundamental question of whether the message speaker has been successful in concealing the identity and nationality of the terrorist actors or the forensic linguistics in identifying them? This interdisciplinary field has been able to help with security issues with consonant phonetic analysis /‌g‌/ and the frequency of consonant /‌w‌/ and /‌v‌/ and the lack of consonants /‌ɫ‌‌/ and /r/ in some dialects of the Kurdish language. The results show that the speaker of the message has used the linguistic patterns of different systems of Kurdish language to conceal his identity and nationality, and so he has not followed a consistent procedural uniformity. He has tried to conceal the identity of the perpetrators of terrorism by using phonological processes; such as, vowel shifting, Ellipsis, weakening and strengthening in the phonemic system and verb construction in the syntactic system of Kurdish language. The research findings indicate that the speaker of the message, although he is an Iranian person, but he was trying to conceal his identity in the whole of his video message, and he has changed the kind of his pronunciation in a way that can't belong to Kermanshahi Kurdish, Khorasani Kurdish and Mukriyani Kurdish, and it can be belonged to the other Kurdish dialects that can be issued in the future researches.  <br />  <br /> هدف از انجام این پژوهش، بررسی و تحلیلِ ویژگی­های گفتاری پیامِ ویدئوی ضبط شدۀِ پیش از عملیاتِ تروریستی 1396 تهران بر اساس رویکردِ زبان­شناسی حقوقی است. پژوهش حاضر به دنبال پاسخی برای این پرسش اساسی است که آیا گویندۀ پیام در پنهان نگاه­داشتن هویت و ملیت عاملان تروریستی موفق‌تر عمل کرده یا زبان­شناسی حقوقی در کشفِ تشخیص هویتِ عاملان این حادثۀ تروریستی موفق­تر بوده است؟ این علم بینا­رشته­ای با تحلیل آوایی صامت /ɡ/ و بسامدِ همخوان‌های /w/ و /v/ و فقدان همخوان‌های /­/ɫ و /r/ در برخی از گویش‌های زبانِ کردی توانسته است در کمک به مباحث امنیتی گام بردارد. نتایج نشان می­دهد که گویندۀ پیام از الگوهای زبانی نظام‌های مختلف گونه‌های زبان‌کردی بهره برده است و از وحدت رویۀ ثابتی پیروی نکرده است. وی کوشیده است با بهره‌گیری از فرایندهای واجی؛ از قبیل، تغییر واکه، حذف، تضعیف و تقویت در نظامِ واجی و ساخت فعل در نظام نحوی زبانِ کردی، هویتِ اصلی عاملان تروریستی را مخفی نگاه دارد. یافته­های پژوهش حاکی از آن است که گویندۀ پیام اگرچه فردی ایرانی است، اما در کل پیامِ ویدئویی خود سعی در پنهان­کردن هویت خود داشته و نوع تلفظ خود را به گونه­ای تغییر داده است که نمی‌تواند متعلق به کردیِ ‌کرمانشاهی، کردی‌ِ خراسانی و کردیِ ‌موکریانی باشد و به گونه‌ای دیگر از زبان کردی، اگرچه ایرانی، تعلق دارد که می‌تواند موضوع پژوهش‌های آتی باشد.<br />  <br />   https://jrl.ui.ac.ir/article_22996_ab97ce5f40becb306c1628f3a9a4669c.pdf

دانشگاه اصفهان نشریه پژوهش های زبان شناسی 2322-3413 10 2 2018 09 23 An investigation of face in taarof کاوشی در وجهه در تعارف ایرانی 67 82 22995 10.22108/jrl.2018.111257.1214 FA Ahmad Izadi استادیار گروه انگلیسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد آبادان Journal Article 2018 05 28 Abstract: Taarof is among the most important components of Persian cultural identity, dominant in almost every instance of social talk, and is considered the backbone of Persian ritual politeness (Beeman, 1976; Koutlaki, 2002, Izadi, 2015, 2016). Given this capacity, taarof has a great potential for intercultural mis/communication between Iranians and non-Iranians, and has direct implication for Iranian’s ‘relational connection with and separation from’ (Arundale, 2010) each other and the outer world. While building on the earlier studies on taarof, this paper examines the notion of face, understood as “relational connection and separation” (Arundale, 2010; 2013) in the interactions which reflect this concept. The data come from the transcriptions of audio-recorded natural every day conversations as well as video-recorded professional academic talk. The results show that, using face as relational and interactional, one can imagine certain amount of connection and separation simultaneously.<br /> Keywords: taarof, face, connection and separation, politeness, interactional achievement, conversation analysis, Persian تعارف از مهم­ترین مولفه­های هویت فرهنگی ایرانیان و عنصر اصلی ادب آیینی فارسی است و نقش مهمی را در ارتباطات ایرانیان و ارتباطات بین فرهنگی میان ایرانیان و غیرایرانیان ایفا می­کند (نک: عموزاده زاده و توانگر، 2005). پژوهش پیش­رو از دیدگاه کاربرد­شناسی زبان مقولۀ وجهه را به عنوان "پیوند­و­جدایی رابطه­ای"(اراندیل، 2010) در عرف تعارف مورد کاوش قرار می­دهد. به‌طور مشخص، این مقاله با تحلیل تعاملات برگرفته از مکالمات روزمره و سازمانی نشان می­دهد که چگونه پیوندو­جدایی رابطه­ای از طریق دستاورد متعاملانه­ی تعارف حاصل می­گردد. مکالمات روزمره و دانشگاهی ضبط­شده داده­های این تحقیق را تشکیل می­دهند. نتایج نشان می­دهند که با استفاده از رویکرد جدید وجهه به­عنوان پدیده­ای رابطه­ای و تعاملی می­توان همزمان مقداری پیوند­و­جدایی رابطه­ای را در هر تعامل تعارف متصور شد. https://jrl.ui.ac.ir/article_22995_6ecff61ff919ab625f98307d1100cdb6.pdf

دانشگاه اصفهان نشریه پژوهش های زبان شناسی 2322-3413 10 2 2018 09 23 Semantic Variations of Persian Compound Words Ending in the Present Stem -Yɑ̃B: Construction Morphology Approach تنوعات معنایی واژه‌های مرکب مختوم به ستاک حال «یاب» در زبان فارسی: رویکرد صرف ساختی 83 102 22920 10.22108/jrl.2018.109178.1157 FA ذلیخا عظیم دخت گروه زبان شناسی، دانشکده زبان های خارجی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران عادل رفیعی گروه زبان شناسی، دانشکده زبان های خارجی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران حدائق رضائی گروه زبان شناسی، دانشکده زبان های خارجی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران Journal Article 2018 01 27 This study investigated the semantic variations of the compound words ending in yɑb‘find’ in Persian based on Construction morphology.For this purpose,the words concerned were collected from Persian synchronic and diachronic corpora.These words weredivided into three semantic categories of the characteristics of a human/non-human agent,instrument and personagent nouns,and belongto the two main lexical categories of adjective and noun.The diachronic investigation of the words revealed that the traditional hypothesis of the extension of the concept of agent to instrument was not applied in Persian.Rather,the noun ellipsis was involved in the formation of the two concepts of agent and instrument from the concept of the characteristics of the human/non-human agent in Persian. The loan translation of some words of English into Persian has been influential in the occurrence of such a process.The findings of this study revealed that the initial meaning of the construction should be considered as“the distinguishing characteristic of the entity related to the concept of finding and the first component”which is the most abstract correlation between form and meaning controlling the function of the compound words of[x-[yɑ̃b]VPRES] construction in Persian.It seems that the “person” noun ellipsis has led to the formation of a schema with the meaning of“an agent performing the task of finding in relation to the concept of the first component”.A similar schema was used in the formation of the instrument schema with the meaning of “an object performing the task of finding in relation to the concept of the first component” through the applicationof the“device/software” noun ellipsis. پژوهش حاضر در چارچوب صرف ساختی به بررسی تنوعات معنایی واژه‌های مرکب مختوم به ستاک حال «یاب» در زبان فارسی پرداخته است. به‌این‌منظور، واژه‌های مدنظر از پیکره‌های درزمانی و همزمانی زبان فارسی گردآوری شدند. این واژه‌ها در مقوله‌های معنایی ویژگی شخص/ شئ عامل، ابزار و شخص عامل جای می‌گیرند و به دو مقولۀ عمدۀ واژگانی صفت و اسم تعلق دارند. بررسی درزمانی واژه‌های استخراج‌شده نشان داد فرضیۀ سنتی بسط مفهوم عامل به ابزار در زبان فارسی پاسخ‌گو نیست، بلکه در شکل‌گیری دو مفهوم عامل و ابزار واژه‌های مرکب مختوم به ستاک حال «یاب» از مفهوم ویژگی شخص / شئ عامل در زبان فارسی فرایند حذف موصوف دخیل است. در رخداد چنین فرایندی ترجمه قرضی واژه‌ها از زبان انگلیسی در زبان فارسی تأثیرگذار بوده است.  نتایج این بررسی حاکی از آن است معنای آغازین ساخت را باید «ویژگی متمایزکننده هستاری مرتبط با مفهوم یافتن و جزء اول» دانست که به‌عنوان انتزاعی‌ترین همبستگی صورت و معنای ناظر بر عملکرد واژه‌های مرکب ساخت [x-ستاک حال «یاب»] در زبان فارسی است. براساس داده‌های گردآوری‌شدۀ پژوهش حاضر، این ساخت بیشترین تعداد واژه‌های استخراج‌شده را به خود اختصاص داده است. به‌نظر می‌رسد حذف موصوف «شخص» منجربه شکل‌گیری طرح‌واره‌ای با معنی «شخص انجام‌دهندۀ عمل یافتن در ارتباط با مفهوم جزء اول» شده است. نظیر چنین طرح‌واره‌ای با حذف موصوف «دستگاه / نرم‌افزار» در شکل‌گیری طرح‌وارۀ ابزار با معنی «شئ‌ انجام‌دهندۀ عمل یافتن در ارتباط با مفهوم جزء اول» به‌کار رفته است. https://jrl.ui.ac.ir/article_22920_f45e8fda939f7c97e3914a398f7be164.pdf