مرکب‌های بهووریهی زبان فارسی: نقش‌آفرینی مجاز و استعاره

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زبان انگلیسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

2 گروه زبان و ادبیات انکلیسی, دانشکاه یاسوج, یاسوج, ایران

چکیده

پژوهش حاضر می‌کوشد انگیزش مفهومی زیربنای خلق و درک مرکب‌های بهووریهی زبان فارسی را بررسی نماید و باتوجه به الگوی نقش‌آفرینی و تعامل مجاز و استعاره، انواع این ترکیبات را به‌لحاظ ساختار مفهومی مشخص سازد. به‌این منظور با تکیه بر مدل پیشنهادی روئیز دِمندوزا و دییز وِلاسکو (۲۰۰۲) برای تبیین انواع مجاز و الگوهای تعامل مفهومی، درمجموع شصت مرکب‌ بهووریهی غیرفعلی زبان فارسی موردتحلیل قرار گرفت. تحلیل‌ها حاکی از آن است که ازنظر الگوی مفهومی زیربنایی، مرکب‌های بهووریهی زبان فارسی در سه گروه اصلی قابل‌طبقه‌بندی هستند: ۱) ترکیبات حاصل عملکرد یک مجاز مفهومی (مبدأ-در-مقصد) واحد، ۲) ترکیبات حاصل تعامل مجازی، و ۳) ترکیبات حاصل تعامل استعاره و مجاز. در این میان، چون مفهوم‌پروری مرکب‌های بهووریهی حاصل تعامل مجازی ممکن است دو، سه، یا چند مجاز مفهومی متوالی را فعال سازد، این گروه از ترکیبات بهووریهی ازنظر تعداد و همچنین نوع مجازهای نقش‌آفرین زیرالگوهایی را شامل می‌شوند. همچنین، ترکیباتی که خلق و درک معنا در آنها الگوی تعامل مفهومی استعاره و مجاز را بازنمایی می‌کند، بسته به مجازبنیاد بودن یا نبودن حوزه مبدأ و مقصد استعاره زیربنایی، در دو زیرگروه، شامل ترکیبات حاصل نگاشت مجازی حوزه مقصد استعاره و ترکیبات حاصل نگاشت مجازی هر دو حوزه مبدأ و مقصد استعاره، جای می‌گیرند. نتایج پژوهش به‌طورضمنی نشان می‌دهند که فرایند خلق و شکل‌گیری مرکب‌های بهووریهی زبان فارسی تصادفی نیست، بلکه از الگوهای مفهومی نظام‌مند و مشخصی تبعیت می‌کند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Persian Bahuvrihi Compounds: The Operation of Metonymy and Metaphor

نویسندگان [English]

  • Masoumeh Diyanati 1
  • Reza Rezaei 2
1 English Department, Literature and Humanities Faculty, Yasouj University, Yasouj, Iran
2 Department of English Language and Literature, Yasouj University, Yasouj, Iran
چکیده [English]

This research tries to investigate the conceptual motivation underlying the creation and understanding of Persian Bahuvrihi compounds and to specify the conceptual types of these compounds according to the patterns of operation and interaction of metonymy and metaphor. To this end, relying on the model proposed by Ruiz de Mendoza and Diez Velasco (2002) to account for basic types of metonymy and different patterns of conceptual interaction, a total of 60 Persian non-verbal behuvrihi compounds were analyzed. The analysis reveals that in terms of the underlying conceptual pattern, Persian bahuvrihis can be divided into three main groups: 1) compounds resulting from the operation of a single metonymy (source-in-target), 2) compounds resulting from metonymic interaction, and 3) compounds resulting from the interaction of metaphor and metonymy. Considering that the conceptualization of behavioral compounds resulting from metonymic interaction may activate two, three, or more consecutive metonymies, this group of behavioral compounds includes subpatterns in terms of the number and type of the operative metonymies. Moreover, compounds which their meaning represent the conceptual interaction of metaphor and metonymy, are classified into two subgroups depending on whether or not the source and target domain of the underlying metaphor are metonymic or not, namely compounds resulting from the metonymic mapping of the target domain of metaphor and those resulting from the metonymic mapping of both source and target domains of metaphor. The results implicitly indicate that the process of creation and formation of Persian bahuvrihi compounds is not random, but follows systematic conceptual patterns.

کلیدواژه‌ها [English]

  • bahuvrihi compounds
  • metonymy
  • metaphor
  • conceptual interaction