مقاله پژوهشی روان شناسی زبان
2. شفافیت معنایی و پردازش اسامی مرکب: شواهدی از بیماران زبان‌پریش ناروان فارسی‌زبان

موسی غنچه پور؛ عزت اله کلانتری خاندانی؛ محمد حسن فرخی برفه

دوره 11، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1398، صفحه 1-24

http://dx.doi.org/10.22108/jrl.2019.112640.1247

چکیده
  در این مقاله نقش شفافیت معنایی در پردازش اسامی ساده و اسامی مرکبِ غیرفعلی متشکل از سازه‌های «اسم+ اسم» که پربسامدترین اسامی مرکب در زبان فارسی هستند، در دو بیمار زبان‌پریش بروکا و دو بیمار زبان‌پریش ترانس کرتیکال حرکتی از طریق آزمون‌های «نامیدن در مواجهه» و «تکرار»  مورد بررسی قرار می‌گیرد. مقایسه عملکرد بیماران ...  بیشتر

مقاله پژوهشی کاربردشناسی زبان
3. مدیریت ریسک: راهبردی برای ترجمۀ دقیق‌تر تردیدنماهای متون علمی

محمد امیریوسفی؛ بهنام رضوانی سیچانی؛ احسان رضوانی سیچانی

دوره 11، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1398، صفحه 25-44

http://dx.doi.org/10.22108/jrl.2019.113942.1273

چکیده
  پژوهش حاضر به بررسی روش‌های ترجمه به کار گرفته شده، از سوی دانشجویان مترجمی زبان انگلیسی، در ترجمه تردیدنما‌ها در یک مقاله علمی در حوزه پزشکی می‌پردازد. در این پژوهش از روش پیسانسکی پترلین و زلاتنار مو (2016) برای جمع‌آوری و تحلیل داده‌ها جهت بررسی رویکرد دانشجویان ایرانی در ترجمه تردیدنماها استفاده شده است. نتایج این پژوهش نشان ...  بیشتر

مقاله پژوهشی نحو
4. بحثی در باب چپ‌نشانیِ1 فارسی و چالش‌های نظری آن برای دستور نقش و ارجاع

فرهاد معزی پور

دوره 11، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1398، صفحه 45-64

http://dx.doi.org/10.22108/jrl.2019.115388.1308

چکیده
  در این مقاله ابتدا به معرفی چپ‌نشانی و پیامدهای ساخت اطلاعی آن در زبان فارسی می‌پردازیم. چپ‌نشانی در زبان فارسی از منظر ساخت اطلاع در قالب دو ساخت چپ‌نشان مبتداساز و تقابل‌ساز تحقّق می‌یابد. ساخت ملکی بیرونی دوگانه به عنوان یک ساخت چپ‌نشان مبتداساز میزبان دو سازۀ گسستۀ چپ‌نشان در حاشیۀ بند می‌شود. دو ویژگی درون بندی بودن و کانونی ...  بیشتر

مقاله پژوهشی معنا شناسی
5. ماهیت زمان حال در زبان فارسی

مطهره سامری؛ غلامحسین کریمی دوستان

دوره 11، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1398، صفحه 65-80

http://dx.doi.org/10.22108/jrl.2019.114753.1294

چکیده
  پژوهش حاضر بدنبال بررسی ماهیت زمان حال در زبان فارسی است. به منظور دستیابی به این هدف، (غیر)اشاره‌ای بودن زمان حال در زبان فارسی، تعبیر زمان حال در ساختارهای مختلف از جمله ساختارهایی که در آن‌ها زمان حال در بند متممی یا موصولی زیر زمان گذشته و آینده درونه شده است، و خوانش‌های مطلق و نسبی زمان حال در زبان فارسی مورد مداقه قرار گرفتند. ...  بیشتر

مقاله پژوهشی معنا شناسی
6. تحلیل انتقادی شناختی مجاز در سرخط‌های انتخاباتی روزنامه‌های ایران

شیرین پورابراهیم

دوره 11، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1398، صفحه 81-96

http://dx.doi.org/10.22108/jrl.2019.113448.1262

چکیده
  این مقاله به بررسی رابطة میان ایدئولوژی سیاسی در گفتمان رسانه‌ای و مجاز مفهومی در سرخط روزنامه‌های ایران  می‌پردازد. در این پژوهش، با اتخاذ دیدگاه تحلیل انتقادی مجاز (ژانگ، 2014)،  به تحلیل انتقادی شناختی مجاز در سرخط‌های انتخاباتی روزنامه‌های ایران پرداخته می‌شود، تا مشخص شود کدام مجاز‌های مفهومی در سرخط روزنامه‌های ایران ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
7. بررسی مقوله های نمود و زمانِ فارسی در قالب هندسۀ مشخصه ها

علی درزی؛ سمیرا جعفری

دوره 11، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1398، صفحه 97-118

http://dx.doi.org/10.22108/jrl.2019.115166.1305

چکیده
  هندسۀ مشخصه‌ها، انگاره‌ای کاربردی برای مطالعۀ فرایندهای صرفی- نحوی به شمار می‌رود. در این مقاله، به معرّفی این انگاره  و کاربرد آن در مطالعۀ نظام تصریف فعل در زبان فارسی می‌پردازیم. در هندسۀ مشخصه‌ها، نظامِ تصریف فعل از سه بخش نمود، زمان دستوری و وجه تشکیل می‌شود و هر یک دارای مشخصه‌های نسبتاً جهانی هستند که در مواردی توسط تکواژهای ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
8. مطابقه، ساخت اطلاع و مفعول‌نمائی افتراقی در کردی کلهری

فروغ اسدی؛ حبیب گوهری

دوره 11، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1398، صفحه 119-138

http://dx.doi.org/10.22108/jrl.2019.116160.1319

چکیده
  زبان­ها از ابزار حالت­نمائی و مطابقه بهره می­برند تا مفعول­ها را نشان­دار کنند. پژوهش حاضر صرفاً ابزار مطابقه را به عنوان جلوه­ای از مفعول­نمائی افتراقی در کردی کلهری بررسی می­نماید. برای انجام این کار، رویکرد نقش­گرایانه ساخت اطلاع به­عنوان چارچوب نظری پژوهش به دیگر رویکردها ترجیح داده شد (لامبرکت، 1994 و 2000؛ دالریمپل ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
9. مقایسۀ همخوان‌های سایشی و انسدادی در خوشه با توالی آنها در مرز ترکیب بر اساس محل تولید و اندام‌های تولید فعال

پگاه آریایی؛ عالیه کرد زعفرانلو کامبوزیا؛ ارسلان گلفام؛ فردوس آقا گل زاده

دوره 11، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1398، صفحه 139-156

http://dx.doi.org/10.22108/jrl.2019.117268.1349

چکیده
  یکی از مسایل مهم در واج‌آرایی واژگان زبان فارسی نحوۀ قرارگیری واحدهای واجی در کنار هم و تولید واژه‌هایی با هجاهای سبک و سنگین است. هدف از این پژوهش مقایسۀ توالی‌های سایشی و انسدادی در مرز ترکیب در واژه‌های مرکب و مشتق- مرکب با خوشۀ آنها در واژگان بسیط است. همخوان‌های سایشی و انسدادی در خوشه و توالی با توجه به محل تولید و اندام‌های ...  بیشتر

مقاله پژوهشی ساخت واژه
10. سبک‌سازی نظام‌مند فعل در زبان فارسی

غلامحسین کریمی‌دوستان؛ مهدیه اسحاقی

دوره 11، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1398، صفحه 157-186

http://dx.doi.org/10.22108/jrl.2019.117641.1360

چکیده
  در روند تحولات زبان فارسی دسته­ای از فعل‌ها بخشی از بار معنایی خود را از دست داده­اند و به­اصطلاح سبک شده­اند. از این­رو، در بیان مفاهیم ایستا و رویدادی با عنصر دیگری از مقولۀ اسم، صفت یا حرف­اضافه همنشین شده و ساخت‌های فعل سبک را ایجاد کرده­اند. مطالعۀ  نحوی و معنایی این ساخت‌ها از چالش­برانگیزترین مسائل مورد بررسی ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
11. گسترش معنایی فعل «زدن» محصول مجاز یا استعاره؟ تحلیلی در چهارچوب الگوی چندمعنایی چهارمقوله‏ای

فاطمه بهرامی؛ بهناز شیخانیان پور

دوره 11، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1398، صفحه 187-214

http://dx.doi.org/10.22108/jrl.2019.117109.1345

چکیده
  پژوهش حاضر، روش‌های گسترش معنایی فعل «زدن» را، با تأکید بر دو فرایند مهم استعاره و مجاز و بر اساس نظریۀ چندمعنایی چهارمقوله‎ای ریمر (2005) بررسی‏کرده ‏است. مطالعه از نوع توصیفی- تحلیلی بوده و داده‌ها به شیوۀ کتابخانه‌ای و از فرهنگ هشت‏جلدی سخن گردآوری شده‌اند. تحلیل شواهد، حاکی از آن است که هر چهار مقوله پیشنهادی ریمر، ...  بیشتر

مقاله پژوهشی نحو
12. جایگاه ادغام موضوع درونی (کردی سورانی)

سامان میهمی؛ یادگار کریمی

دوره 11، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1398، صفحه 215-230

http://dx.doi.org/10.22108/jrl.2020.118046.1380

چکیده
  در پژوهش حاضر به بررسی جایگاه ادغام موضوع‌ درونی فعل در طی فرایند اشتقاق ساختار سلسله‌مراتبی توسط نحو محض پرداخته می‌شود. در زبان کردی، موضوع‌های درونی فعل در توالی خطی متناظر با ساختار تولیدشده، جایگاه متنوعی دارند؛ گاه قبل و گاه بعد از فعل قرار می‌گیرند (گروه متمم‌نما، در توالی بی‌نشان، بعد از فعل و گروه اسمی قبل از فعل). بر همین ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
13. بررسی میزان اثربخشی استفاده از الگوی تدریس هَیَجامَد بر ارتقای آگاهی واج‌شناختی و مهارت خواندن دانش‌آموزان سندروم داون

رضا پیشقدم؛ شیما ابراهیمی

دوره 11، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1398، صفحه 231-250

http://dx.doi.org/10.22108/jrl.2019.114353.1286

چکیده
  ثبت اطلاعات یادگیری در حافظۀ دانش‌آموزان سندروم داون همواره با مشکل مواجه است. بنابراین، توجه به راهبردهایی که به آنان در پردازش اطلاعات کمک کند، از دغدغه‌های گروه آموزشی مدارس استثنائی است. با توجه به اینکه آگاهی واج‌شناختی نقش مهمی در مهارت خواندن موفق ایفا می‌کند، توجه به آن در مقاطع تحصیلی ابتدایی و به‌ویژه برای کودکان دارای ...  بیشتر